Afscheid en rouwverwerking

Ik heb afscheid moeten nemen van mijn dierbare zus. Zij was mijn beste vriendin en maatje. Mijn baken en anker. Dit verlies hakt er behoorlijk in en het heeft mij uit mijn evenwicht gebracht.  

Het is met geen pen te beschrijven hoe ik mij voel. Verdoofd en uit het veld geslagen. Het is net of er een stuk van mezelf is afgerukt als een soort amputatie.

”Als we tegenslagen juist benaderen, groeien we door tegenspoed.”
Ik las deze uitspraak gepost door Gedachtengoed enkele dagen geleden. Ik besefte dat ik dit als coach ook weleens heb gezegd tegen mijn cliënten. Niet in deze bewoordingen maar wel in de trend van dat je leert van tegenslagen en dat je daarvan groeit. Nu, realiseer ik mij dat dit eigenlijk een pleister op een open wond is. Dat ik er geen boodschap aan heb. Wat ik nodig had was in een hoekje zitten en mijn tranen de vrije loop laten.

Ruimte geven aan emoties

De eerste stap voor het verwerken van een groot verlies of een trauma is ruimte geven aan emoties. Deze omarmen en uiten. Ook de gedachten, die samengaan met emoties, spelen een belangrijke rol in de verwerking. Laat ze komen maar denk er niet te veel over na. Probeer er geen oplossing voor te bedenken. Wanneer je dit wel doet dan blijven er steeds nieuwe gedachten bij je opkomen.

Na het los laten – niet alleen van de emoties maar ook het afscheid – is er ruimte voor de herinnering van mooie momenten en de liefde die er is en altijd zal zijn.

Het lichaam van mijn zus was op en zij is gestorven. De dood is voor mij geen definitief afscheid want de ziel blijft altijd bestaan. Gisteren, vandaag, morgen, voor altijd. Met deze gedachten en geloof kan ik het gemis en verlies aan.

Rouw verwerking

Verwerking van een verlies of een opgelopen trauma is voor ieder persoon anders. De een doet dit door enorme woede te tonen en anderen in alle stilte in een hoekje gaan zitten. Er zijn er zelfs die hard wegrennen en nooit of te nimmer een woord over het voorval spreken. En er zijn er ook die helemaal verlamd zijn en apathisch voor zich uit zitten te staren. Ieder verwerkt het op zijn of haar manier.

Ik ben een persoon die stilletjes en alleen mijn verdriet en teleurstelling verwerk. Ik kan dan dagen mezelf afzonderen en geen enkel contact willen hebben met mensen. Het enige contact dat ik heb is met de dieren en de natuur. Helemaal in mezelf gekeerd, mediteren en in mijn dagboek schrijven.

De manier van verwerking heeft alles te maken met je karakter of te wel persoonlijkheidstype. Maar dat leg ik straks uit.

De 5 fases

Eerst de uitleg van Elisabeth Kȕbler Ross. Elisabeth is een arts die rouwverwerking uitlegt volgens een proces van 5 fases, t.w.:

1. Ontkenning

Dit is het algemene afweersysteem van ons brein. De waarheid is te erg om te bevatten, dus wordt genegeerd.

2. Woede

Wanneer je het niet meer kan ontkennen ontstaat er gevoelens van woede, boosheid op het lot, de artsen, God, omgeving… vul het maar in.

3. Gevecht aangaan of onderhandelen

In deze rouwfase probeert men op allerlei manieren onder de verschrikkelijke werkelijkheid uit te komen. Er wordt onderhandeld. Door zichzelf doelen te stellen wordt het slechte nieuws verzacht.

4. Depressie

De waarheid dringt in deze rouwfase steeds meer door en de persoon voelt zich machteloos en niet begrepen. Daardoor gaat zij zich teruggetrokken gedragen en sluit zij zich af voor communicatie. De telefoon wordt niet meer opgenomen en mailtjes worden niet beantwoord. Er is in deze fase kans op een vlucht in alcohol en drugs, zoals pijnstillers, kalmeringstabletten en slaapmiddelen.

5. Aanvaarding

Dit is de fase dat er geprobeerd word om het verlies te verwerken en het een plaatsje te geven. Het is niet zo dat je het verlies vergeet, maar je zorgt in deze fase je leven in te richten zodat je verder kan.

Buiten de bovenstaande fases kan de manier waarmee iemand met verdriet of trauma omgaat en de manier waarop deze reageert ook nog eens verschillen. Dit heeft alles te maken met haar of zijn persoonlijkheidstype of te wel Enneagramtypologie.

Het enneagram, een ontwikkelingsmodel, beschrijft negen persoonlijkheidstypes – karakters – op het gebied van voelen, denken en doen. Je kan het eigenlijk zien als een interne GPS.  Dit model geeft op een dynamische manier weer waarom je de dingen doet die je doet. Het geeft dus ook een verklaring op welke manier je verlies of trauma aangaat en verwerkt.

Reactie persoonlijkheidstype op verlies en trauma

Enneagramtype 1 – Perfectionist

Ze zoeken naar een antwoord op de vraag: Waarom? Maar vragen zich ook af of zij iets verkeerd hebben gedaan.

Enneagramtype 2 – Helper

Zij verwijten zichzelf en gaan van alles doen om het recht te kunnen zetten. Gaan iedereen helpen, ondersteunen en troosten in de hoop dat ze daardoor gewaardeerd worden. Vergeten daarbij hun eigen gevoel en verdriet.

Enneagramtype 3 – Winnaar

Ze vrezen dat ze niet alles hebben gedaan om dit verlies of trauma te voorkomen. Ze kijken naar de te nemen volgende stap om er toch in te slagen. Zij stellen doelen en leggen zich taken op. Hierdoor blijven ze maar zoeken naar een volgende te nemen stap.

Enneagramtype 4 – Romanticus / Individualist

In hun verdriet en verwerking van een trauma voelen zij zich niet begrepen, gehoord of gezien. Zij hebben geen vertrouwen en begrijpen het niet. Zij voelen zich anders en trekken zich terug.

Enneagramtype 5 – Waarnemer

Zij hebben het gevoel dat ze tekort zijn geschoten aan kennis. Zij gaan op zoek naar de waarheid en zoeken alles uit op gedetailleerd niveau. Voor hun is kennis het antwoord op hun verwerking.

Enneagramtype 6 – Loyalist

Ze hebben het gevoel dat ze het niet overleven. Ze hebben de angst dat er nog meer angstige dingen gaan gebeuren. Ze vertrouwen zichzelf, hun gevoel en emoties niet. Ze gaan op zoek naar een veilige omgeving.

Enneagramtype 7 – Avonturier

Zij hebben angst dat ze door hun emoties, pijn en verdriet overmand worden. Ze hebben het gevoel dat ze verstrikt raken. Gaan op zoek naar afleiding en gaan in eens verschillende dingen ondernemen om hun aandacht van de emoties af te houden.

Enneagramtype 8 – Leider / Baas

Zij hebben de angst dat ze verraden of in de steek worden gelaten. Ze willen hun zwakte niet laten zien. Zij vertrouwen niets of niemand. Zij beschermen zichzelf door zich hard op te stellen en treden op de voorgrond.

Enenagramtype 9 – Bemiddelaar

Zij hebben een grote angst voor het verliezen van een relatie en de connectie met anderen. De angst kan zelfs zo groot zijn dat het een verlammend effect op hun heeft. Wanneer ze eindelijk hebben besloten om actie te nemen doen ze er alles aan om de relatie te herstellen. Maar ze verliezen zichzelf hierin.

Inzicht

Met de bovenstaande informatie in gedachten ben ik beland in fase 5 van het rouwverwerking proces (aanvaarding) en mijn reactie en gedrag is als een persoonlijkheidstype 4 – Romanticus.

Door dit inzicht kan ik mijn gedrag en emoties begrijpen om daarna verwerking tot stand te brengen.

Verwerking

Verwerking is eigenlijk inzicht krijgen zodat loslaten mogelijk wordt. Het gaat om het beheren van je denken en voelen. Jezelf de vraag te stellen welke behoefte je in stand wil houden. Wat je wel wil en wat je niet wil. Duik in de wereld van loslaten, ontdek de dualiteit van bijvoorbeeld verdriet en liefde, geluk en pech. Ervaar welke ruimte er komt als je het voor nu loslaat… Doel van loslaten is vrede hebben met wat er is en vrijheid met wat je voelt, denkt en ervaart.

Loslaten

Lukt door:

  • zelfobservatie en zelfonderzoek
  • onderzoeken wat maakt dat je doet wat je doet
  • onderzoeken wat je voelt
  • onderzoeken wat ik denkt

Dit gaat nooit vanzelf, maar is aan te leren en te trainen.

Gratis coachsessie

Het proces van verwerking en loslaten is niet makkelijk. Het is jezelf trainen in zelf-observatie en onderzoeken wat jij op dit moment nodig hebt. Ik help je graag in dit proces en bied je daarom een gratis coach sessie aan van een ½ uur.
Klik hier voor een gratis coach sessie van een half uur.

Interessante blog artikel
Rouw en verwerking

Plaats een reactie:

Elles van Dinteren

Angstvrij na kanker in 7 stappen

Ontdek hoe je van de angst voor kanker afkomt. Download mijn gratis eBook.